Nowe Osobiste Konta Inwestycyjne mogą zachęcić wiele osób do rozpoczęcia inwestowania z funduszami inwestycyjnymi
Zbliża się termin startu nowej formy oszczędzania, jaka będą Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI), które mogą stać się jednym z najważniejszych wydarzeń na polskim rynku kapitałowym w najbliższych latach. Po podpisaniu ustawy przez prezydenta RP jest już wiadomo, że nowe rozwiązanie zacznie funkcjonować od 1 stycznia 2027 roku i będzie nową możliwością oszczędzania i pomysłem na inwestowanie z preferencjami podatkowymi.
Na czym polega OKI?
Osobiste Konto Inwestycyjne to dobrowolny sposób oszczędzania i inwestowania prywatnych środków, które będą wolne od wszelkich podatków do kwoty 100 tys. zł. Warunkiem korzystania ze zwolnienia podatkowego jest lokowanie środków w instrumenty określone w ustawie o osobistych kontach inwestycyjnych. Ta część oszczędności, która przekroczy 100 tys. zł będzie obciążona nowym, rocznym podatkiem od wartości aktywów.
Konto jest indywidualne, nie można mieć OKI np. wspólnie z małżonkiem lub partnerem. OKI może być prowadzone w bardzo różnorodnych formach, takich jak rachunek bankowy, rachunek papierów wartościowych wraz z rachunkiem pieniężnym, rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego albo jednostki rozrachunkowe dobrowolnego funduszu emerytalnego. Umowę OKI na akcje, obligacje czy ETF-y będzie można podpisać w banku czy domu maklerskim. Możliwe jest również zawarcie umowy parasolowej z koordynatorem OKI, bankiem krajowym albo podmiotem maklerskim, obejmującej jedną lub kilka oferowanych form konta.
OKI z funduszem inwestycyjnym zaoferują Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI), a także UFK oraz dobrowolne fundusze emerytalne.
Po pierwsze, ulga podatkowa do limitu 100 tys. zł
Osobiste Konto Inwestycyjne jest zaprojektowane jako połączenie funkcji oszczędzania i inwestowania. Jego największą zaletą jest zwolnienie podatkowe, które ma zwiększyć atrakcyjność rynku kapitałowego i zachęcić do niego więcej osób, tzw. zwykłych oszczędzających.
Zasada działania jest bardzo prosta. Na OKI może składać się kilka rodzajów aktywów.:
- Aktywa inwestycyjne objęte zwolnieniem podatkowym w ramach limitu 100 000 zł.
Do 100 tys. zł w ramach OKI dla jednej osoby będzie wyłączone z opodatkowania. Argument w postaci preferencji podatkowych może przekonać do inwestowania osoby dotychczas trzymające oszczędności przede wszystkim na kontach bankowych i lokatach. - Aktywa oszczędnościowe objęte limitem 25 000 zł.
Decydując się na aktywa o charakterze oszczędnościowym, takie jak lokaty, określone typy obligacji, bony skarbowe czy fundusze inwestycyjne o najniższym poziomie ryzyka, będzie można skorzystać ze zwolnienia podatkowego do 25 tys. zł. - Można także połączyć obie formy.
Wówczas do 25 tys. zł trzymamy np. w funduszu inwestycyjnym o niskim poziomie ryzyka, a dla pozostałej kwoty, do 75 tys., wybieramy bardziej ryzykowne rozwiązanie inwestycyjne. - Pozostałą cześć portfela mogą stanowić aktywa nieobjęte zwolnieniem.
OKI a IKE i IKZE – podobieństwa, ale też ważna różnica
Na rynku funkcjonują już rozwiązania pozwalające inwestować z preferencjami podatkowymi, przede wszystkim Indywidualne Konto Emerytalne i Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. OKI nie jest jednak ich prostym odpowiednikiem. IKE i IKZE są mocno powiązane z terminem oszczędzania. Największe ich zalety są odczuwalne po przejściu na emeryturę.
Przewagą OKI jest przede wszystkim bieżąca korzyść podatkowa. To potencjalnie ważna różnica psychologiczna. Inwestor może wypłacić całość lub część środków bez wymogu osiągnięcia określonego wieku albo zachowania minimalnego okresu oszczędzania. W przypadku OKI te warunki nie obowiązują.
Najważniejsze zalety Osobistych Kont Inwestycyjnych:
- zwolnienie z tzw. podatku „Belki”, brak podatku w PIT,
- limit do 100 tys. zł dla aktywów inwestycyjnych lub do 25 tys. zł dla aktywów oszczędnościowych,
- możliwość budowania kapitału z wykorzystaniem preferencji podatkowych,
- elastyczność i dobrowolność,
- łatwy dostęp do zgromadzonych środków,
- możliwość wpłat i wypłat w dowolnym momencie,
- u wielu dostawców – monitorowanie oszczędności w serwisie internetowym lub w aplikacji.
Opodatkowanie części OKI
Na OKI będzie można wpłacić więcej środków, w zależności od swoich możliwości. Wówczas kwota ponad wskazane limity będzie opodatkowana. Po przekroczeniu limitu stawka podatku od wartości aktywów będzie powiązana ze stopą referencyjną NBP. Ma wynosić 19 proc. tej stopy z 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Dla 2027 r. została określona na poziomie 0,85 proc.
Waloryzacja limitów zwolnienia podatkowego
Od 2030 r. limity zwolnienia mają być corocznie waloryzowane według wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za pierwsze trzy kwartały poprzedniego roku. Pierwsze obwieszczenie o zwaloryzowanych limitach ma zostać wydane do 30 listopada 2029 r. Roczna stawka ma wynosić 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, z gwarantowanym minimum 0,1%. Wynik będzie zaokrąglany w dół do dwóch miejsc po przecinku, a minister właściwy do spraw finansów publicznych ma ogłaszać stawkę do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy. Dla 2027 r. przewidziano stawkę 0,85%, odpowiadającą 19% stopy referencyjnej NBP wynoszącej 4,5%. Podatek stanowi w całości dochód budżetu państwa; jednostki samorządu terytorialnego nie uczestniczą w tym dochodzie.
Aktywa kwalifikowane
Aby oszczędzać na OKI i korzystać z prawa do zwolnienia podatkowego z tytułu oszczędzania na tym koncie, należy lokować środki w tzw. aktywa kwalifikowane wskazane w ustawie o OKI.
Do aktywów oszczędnościowych objętych limitem kwalifikują się przede wszystkim środki na rachunkach bankowych w złotych, skarbowe obligacje oszczędnościowe, bony skarbowe w złotych oraz wskazane produkty zbiorowego inwestowania o najniższym poziomie ryzyka, na poziomie 1, jeżeli polityka inwestycyjna określona dla takiego produktu zbiorowego inwestowania przewiduje, że co najmniej 70 % portfela stanowią kwalifikowane aktywa.
Do aktywów inwestycyjnych objętych zwolnieniem mogą należeć m. in. akcje polskich spółek, prawa do akcji i prawa poboru, obligacje i listy zastawne w złotych, a także jednostki funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych i UFK, pod warunkiem spełnienia ustawowych kryteriów dotyczących polityki inwestycyjnej i udziału kwalifikowanych aktywów (co najmniej 70% w kwalifikowanych aktywach).
Do kwalifikowanych aktywów spełniających warunki ustawowe należą:
- obligacje, z wyjątkiem obligacji strukturyzowanych,
- listy zastawne w złotych,
- bony skarbowe w złotych,
- akcje, prawa do akcji i prawa poboru, wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych,
- środki pieniężne na rachunku pieniężnym denominowane w złotych,
- należności na rachunku pieniężnym denominowane w złotych.
Ewentualne inwestycje w pozostałe aktywa, spoza tej listy, nie będą uprawniać do korzystania z wyłączenia z podatku od zysków.
Metryczka produktu
OKI będą dostępne od: 01.01.2027 r.
Limit wpłat: Brak
Limit aktywów zwolnionych z wszelkiego opodatkowania: 100 000 zł
Część oszczędnościowa: 25 000 zł w ramach wskazanych wyżej 100 000 zł
Inwestycje zwolnione z podatku: Określone ustawowo kwalifikowane aktywa
Podatek od aktywów powyżej 100 000 zł: 0,85% wartości aktywów w 2027 roku
Andrzej Bieniek, dyrektor ds. komunikacji inwestycyjnej Esaliens TFI dla Parkiet TV:
„Wielu doradców i uczestników rynku porównuje liczbę potencjalnych rachunków OKI do liczby rachunków IKE i IKZE. Moim zdaniem to błędne założenie. IKE i IKZE są produktami dla osób myślących długoterminowo o emeryturze, a statystycznie większość osób myśli przede wszystkim o bieżących korzyściach. Tymczasem OKI daje oszczędności podatkowe tu i teraz, co czyni go produktem bardziej masowym. Polacy lubią oszczędzać na podatkach. Wszędzie tam, gdzie pojawia się taka możliwość, zainteresowanie jest duże”.
Źródła i więcej informacji: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=2580